خشکسالی چگونه منجر به سقوط یکی از قدیمیترین تمدنهای جهان شد؟
خشکسالیهای طولانی؛ عامل اصلی سقوط تمدن پنجهزار ساله هاراپان
تحقیقات جدید باستانشناسان نشان میدهد که خشکسالیهای شدید و طولانی مدت نقش مهمی در فروپاشی تمدن پنجهزار ساله دره سند داشتهاند. تمدن دره سند، یکی از قدیمیترین تمدنهای جهان با نام تمدن «هاراپان» در تاریخ شناخته میشود.
این تمدن که میان ۵ هزار تا ۳۵۰۰ سال پیش در منطقهای در مرز امروزی هند و پاکستان شکوفا شد، بهخاطر داشتن سیستمهای آبیاری پیشرفته، شهرسازی مدرن و نوآوریهایی نظیر یک خط نوشتاری منحصر به فرد شناخته شده است. شهرهایی مانند هاراپا و موهنجو دارو به نمادهای تمدنی این فرهنگ تبدیل شدند، اما عدم توانایی مقابله با خشکسالیهای طولانی و پیدرپی، آنان را به ورطه نابودی سوق داد.
بر اساس تحقیقات انجامشده، در این منطقه، دورههای خشکسالی پراکنده رخ داده که هر کدام بیش از ۸۵ سال به طول انجامیده است. این تغییرات آبوهوایی نه تنها زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داد بلکه باعث کاهش تولیدات کشاورزی، افت سطح منابع آب و مختل شدن نظام اجتماعی و اقتصادی آنان شد. برخی شواهد نشان میدهند که مردم این تمدن پس از مهاجرت، به بینالنهرین سفر کرده و به فعالیتهای تجاری پرداختهاند.
با اینکه تمدن دره سند سیستم مدیریت آب پیشرفتهای داشت، قادر به سازگاری کامل با شرایط خشکسالی نبوده است. امروزه رمزگشایی خط نوشتاری آنان نیز برای محققان مانده و داستان دقیق فروپاشی این تمدن هنوز کاملاً روشن نشده است.
منبع: ایلنا