نهادسازی فرهنگی؛ شرط گذار میراث ناملموس از ثبت به حیات اجتماعی

نهادسازی فرهنگی؛ کلید احیای میراث ناملموس پس از ثبت جهانی سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در یادداشتی به اهمیت نهادسازی فرهنگی در راستای انتقال میراث ناملموس از مرحله ثبت جهانی به حیات اجتماعی پرداخت. او بیان داشت که ثبت جهانی یک هنر یا آیین، تنها نقطه آغاز ثبت آن در تاریخ نیست، بلکه بر روی یک مسیر جدید فرهنگی و اجتماعی تأکید دارد. به‌نظر او، نیاز به مداخله‌ای آگاهانه در فرآیند بازنمایی و بازتعریف هویت فرهنگی ملت‌ها وجود دارد، چرا که به ثبت رسیدن یک هنر، همچنان ناتمام است و افق‌های جدیدی را برای بررسی و توسعه پیش رو می‌گذارد. پیش از این، در مقاله‌ای با عنوان «رمز ماندگاری فرهنگ ایرانی»، صالحی‌امیری بر غنای فرهنگی ایران به‌عنوان اساس ماندگاری این سرزمین تأکید کرده بود. وی خاطرنشان کرد که تداوم حیات ایران از قدرت سیاسی یا انسجام اجتماعی متمایز است و بر اساس غنای فرهنگی آن شکل می‌گیرد. این غنای فرهنگی به‌ویژه در هنر، معماری و سنت‌های پایدار نمایان است و می‌تواند به‌عنوان یک منبع الهام برای نسل‌های آینده عمل کند. وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به ثبت هنر آینه‌کاری در معماری ایرانی، این اقدام را به منزله‌ای نخستین گام در روند جریان‌سازی فرهنگی می‌داند و بر این نکته تأکید می‌کند که توسعه و تداوم هویت فرهنگی نیازمند پیوند عمیق‌تری با جامعه و ایجاد نهادهای فرهنگی است. بنابراین، برای تضمین زنده ماندن این میراث‌ها و جذب نسل جدید، باید برابری بین اندیشه‌های فرهنگی و توانمندی‌های اجتماعی برقرار شود. در پایان، صالحی‌امیری بر ضرورت تداوم تلاش‌ها در راستای نهادسازی فرهنگی تأکید کرده و این امر را به‌عنوان حلقه‌ای ضروری برای دست‌یابی به توسعه پایدار و معنوی از طریق هنر و فرهنگ عنوان کرده است. این رویکرد به‌ویژه در کشورهایی با تاریخ فرهنگی غنی، ظرفیتی برای تجدید حیات فرهنگی و اجتماعی فراهم می‌آورد و از فراموشی آثار هنری و فرهنگی جلوگیری می‌کند. منبع: ایلنا